<p>De duurste fout bij het samenstellen van een pc gebeurt niet bij het afrekenen, maar bij het uitpakken: de processor past niet op het moederbord, het werkgeheugen is het verkeerde type, de voeding heeft de verkeerde stekker of de grafische kaart is twee centimeter te lang voor de behuizing. Elk van deze combinaties is voor de aankoop in enkele minuten te controleren. Deze handleiding doorloopt de acht compatibiliteitsvragen in de volgorde waarin ze van elkaar afhankelijk zijn, zodat uiteindelijk elk onderdeel bij het volgende past.</p><h2>1. Processor en moederbord: socket en chipset</h2><p>Alles begint met de socket. Een processor past uitsluitend op moederborden met exact dezelfde socket, en binnen een socket bepaalt de chipset functies zoals overklokken, het aantal aansluitingen en de PCIe-versie. Noteer bij de <a href='https://distrinode.nl/processors-cpu-s'>processor</a> de socket en kies het <a href='https://distrinode.nl/moederborden'>moederbord</a> daarop, nooit andersom op prijs. De fabrikantpagina van elk moederbord bevat een lijst met ondersteunde CPU's; een blik daarop vervangt elke gok.</p><h2>2. BIOS-versie: de stille klassieker</h2><p>Een nieuwe processor op een ouder moederbord van dezelfde socketgeneratie heeft vaak een BIOS-update nodig voordat hij zelfs maar start. Sommige borden kunnen dat zonder ingebouwde CPU via USB-stick, andere niet. Controleer in de CPU-lijst van de fabrikant de kolom met de minimaal benodigde BIOS-versie en of het bord een flash-functie zonder processor biedt. Wie dat over het hoofd ziet, kijkt tegen een zwart scherm aan zonder foutmelding.</p><h2>3. Werkgeheugen: DDR4 of DDR5, en de QVL</h2><p>DDR4 en DDR5 zijn mechanisch en elektrisch incompatibel; het moederbord ondersteunt precies één type. Daarna tellen kloksnelheid en profiel: de geadverteerde klok van een <a href='https://distrinode.nl/werkgeheugen-ram'>RAM-kit</a> wordt alleen gehaald als het bord het bijbehorende XMP- of EXPO-profiel ondersteunt, anders draait het geheugen op standaardklok. Voor stabiel gebruik loont een blik in de QVL van het moederbord, die geteste modules vermeldt, en de aankoop als kit in plaats van als losse module. Twee modules in de juiste slots geven dual-channel, wat bij geïntegreerde graphics duidelijk merkbaar is.</p><h2>4. Grafische kaart: lengte, slots en stroomstekkers</h2><p>Drie maten zijn bepalend: de kaartlengte tegenover de ruimte in de behuizing, het aantal bezette slots tegenover de bruikbare plaatsen en de benodigde stroomaansluitingen tegenover wat de voeding biedt. Moderne kaarten gebruiken deels de 12VHPWR- of 12V-2x6-stekker, die oudere voedingen alleen via adapters ondersteunen. De fabrikantopgave over de lengte is bindend; de opgave over de maximaal ondersteunde kaartmaat staat in de datasheet van de behuizing.</p><h2>5. Voeding: watt-reserve en aansluitingen</h2><p>Tel het verbruik van processor en grafische kaart onder belasting op en reken ongeveer 30 procent reserve erbij; dat geeft een voedingsvermogen dat ook bij piekbelasting stil en efficiënt blijft. Controleer bij de <a href='https://distrinode.nl/pc-voedingen'>voeding</a> het aantal PCIe-stroomstekkers, de moederbordstekker met 24 pins plus 8-pins en 4-pins CPU-stekkers, en de bouwvorm: ATX past in de meeste towers, SFX vraagt om compacte behuizingen. Een voeding met 80-Plus-certificering betaalt zich over de jaren terug op de energierekening.</p><h2>6. Behuizing: formfactor en koelerhoogte</h2><p>De <a href='https://distrinode.nl/computerbehuizingen'>behuizing</a> moet de formfactor van het moederbord opnemen: ATX, Micro-ATX of Mini-ITX, waarbij grotere behuizingen kleinere borden bijna altijd opnemen, maar niet omgekeerd. Daarna tellen de maximale hoogte van de CPU-koeler, de maximale lengte van de grafische kaart, de ruimte voor radiatoren bij waterkoeling en het aantal drivebays. Deze vier getallen staan in de datasheet van elke behuizing.</p><h2>7. Koeling: socketbeugel en geheugenhoogte</h2><p>Een CPU-koeler moet de socket mechanisch ondersteunen; de meeste modellen leveren beugels voor meerdere sockets mee, oudere koelers hebben soms een upgradekit nodig. Bij grote luchtkoelers komt een tweede punt erbij: ze steken over de RAM-slots uit, en modules met hoge koellichamen passen er dan niet onder. Waterkoelingen omzeilen dat probleem, maar vragen de passende radiatorgrootte in de behuizing.</p><h2>8. Drives en aansluitingen</h2><p>Tel de M.2-slots van het moederbord en hun lengte plus de SATA-aansluitingen. Let erop dat sommige M.2-slots SATA-aansluitingen uitschakelen wanneer ze bezet zijn; dat staat in de handleiding onder Storage. Controleer ten slotte de frontaansluitingen: een USB-C-poort op de behuizing vraagt een bijbehorende header op het moederbord.</p><h2>De checklist vóór het bestellen</h2><ul><li>Socket van CPU en moederbord identiek, CPU in de supportlijst, BIOS-versie gecontroleerd.</li><li>RAM-type past bij het bord, profiel ondersteund, kit in plaats van losse modules.</li><li>Lengte van de grafische kaart en stroomstekkers afgestemd op behuizing en voeding.</li><li>Voedingsvermogen met reserve, alle stekkers aanwezig, bouwvorm past.</li><li>Hoogte van de koeler, radiatorruimte en RAM-hoogte gecontroleerd.</li><li>M.2- en SATA-plekken volstaan voor alle drives.</li></ul><p>Wie deze zes punten afvinkt, bouwt de computer in één middag in elkaar, zonder ook maar één onderdeel te hoeven terugsturen. Bij twijfel controleert het DistriNode-team graag een geplande configuratie aan de hand van de artikelnummers, voordat de bestelling de deur uit gaat.</p><h2>Veelgestelde vragen</h2><p><strong>Kan ik DDR4-geheugen in een DDR5-moederbord plaatsen?</strong> Nee. De modules hebben verschillende inkepingen en spanningen en passen zowel mechanisch als elektrisch niet. Het geheugentype staat in de datasheet van het moederbord.</p><p><strong>Volstaat een voeding met exact het berekende vermogen?</strong> Technisch ja, in de praktijk niet: piekbelastingen van de grafische kaart en de veroudering van de voeding pleiten voor ongeveer 30 procent reserve. Een voeding die bij 50 tot 70 procent belasting draait, is bovendien stiller en efficiënter.</p><p><strong>Moet de CPU-koeler bij de socket passen?</strong> Ja. Controleer de lijst met ondersteunde sockets van de koeler; veel fabrikanten bieden nabestelbare bevestigingen voor nieuwe sockets gratis of voordelig aan.</p><p><strong>Hoe herken ik of een BIOS-update nodig is?</strong> In de CPU-supportlijst van het moederbord staat naast elke processor de minimale BIOS-versie. Ligt die boven de fabrieksmatig geïnstalleerde, dan is een update vóór het inbouwen van de CPU nodig.</p>